Küresel piyasalar, ABD’den açıklanacak tarım dışı istihdam verilerine odaklandı. Fed’in faiz politikası ve teknoloji sektöründeki gelişmeler piyasaları yönlendiriyor.
Küresel piyasalar, gelecek hafta ABD’den açıklanacak tarım dışı istihdam verilerine kilitlendi. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikasına dair yeni sinyaller beklenirken, teknoloji sektöründeki yüksek maliyet endişeleri ve jeopolitik gelişmeler geçen hafta boyunca dünya borsaları ile emtia piyasalarında dalgalanmalara yol açtı. Yatırımcılar, Fed’in sıkılaşma adımlarına ilişkin beklentilerini yeniden şekillendirdi.
Geçen hafta ABD-İran arasındaki uzlaşı süreci ve Fed’in “şahin” para politikası duruşu belirginleşti. Teknoloji şirketlerinin finansal durumlarına yönelik değerlendirmeler de piyasaların seyrini etkiledi. Orta Doğu’daki gerginlikler ve devam eden enflasyon endişeleri, Fed’in eylül veya ekim aylarında faiz artırımlarına başlayabileceği öngörülerini güçlendirdi. Para piyasaları, bankanın yıl sonuna kadar iki kez faiz artışı yapabileceği ihtimalini fiyatladı.
Fed’in enflasyon göstergesi olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 3,4 yükseldi. Bu artış, Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Analistler, verinin beklentilere paralel seyretmesinin petrol fiyatlarındaki yüksek seyre rağmen ciddi bir bozulma sinyali taşımadığını belirtti. Bu durum, petrol destekli enflasyonda yavaşlama senaryolarını ön plana çıkardı.
Verinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalar değişti. Fed’in yıl sonuna kadar iki faiz artırımı yapacağı beklentisi zayıflarken, ilk faiz artırımının eylül yerine ekim ayında gerçekleşeceği öngörüsü ağırlık kazandı. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayındaki faiz indirimi beklentisini haziran ayında “bir faiz artışı” yönünde değiştirdiğini açıkladı. Kashkari, bu görüşünün gelecek verilere göre değişebileceğini de vurguladı.
ABD ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,1 büyüdü. Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 20 Haziran ile biten haftada 12 bin kişi azalarak 215 bine geriledi. Dayanıklı mal siparişleri mayısta yüzde 4,5 ile beklentilerden daha sınırlı geriledi. Cari işlemler açığı yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,6 artarak 226,8 milyar dolara yükseldi. Yeni konut satışları mayısta aylık yüzde 7,3 azaldı.
Dünya genelinde enerji fiyatlarından kaynaklanan enflasyon riskleri, yapay zeka ve teknoloji sektöründeki artan çip talebiyle birlikte dijital alana yöneldi. Talep fazlasının oluşturduğu fiyat baskılarının son kullanıcıların dijital ürünlere erişimini zorlaştırabileceği öngörüldü. Bu durum, yapay zeka ve teknoloji şirketlerinin büyüme ile karlılıklarını olumsuz etkileyebileceği endişelerini gündeme taşıdı. Apple’ın yüksek çip maliyetleri nedeniyle bazı ürünlerinin fiyatlarında artışa gitmesi bu riskleri daha görünür kıldı.
ABD basınında yer alan OpenAI’ın halka arz için gelecek yılı beklemeyi düşündüğüne yönelik haberler, SpaceX’in zayıf performansı ve yapay zeka bağlantılı hisselerdeki genel volatilite ile birleşince çip şirketlerinin hisselerinde değer kaybı yaşandı. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 10 baz puan azalışla yüzde 4,37’de kapanırken, dolar endeksi 101,5 seviyesine çıkarak 13 Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Altının ons fiyatı, Kasım 2025’ten bu yana ilk kez 4 bin doların altına sarktı ve haftayı yüzde 1,8 değer kaybıyla 4 bin 81 dolarda tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin hızlanması ve ABD-İran görüşmelerindeki olumlu seyirle yüzde 8,5 azalışla 73,5 dolara geriledi.
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. S&P 500 endeksi yüzde 1,95, Nasdaq endeksi yüzde 4,24 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,60 yükseldi. Micron Technology, piyasa beklentilerini aşan güçlü finansal sonuçlar açıklayarak yapay zeka ve teknoloji şirketlerine yönelik değerleme ve nakit sıkışıklığı soru işaretlerinin azalmasına yardımcı oldu. Şirket, çeyrek gelirini 41,46 milyar dolar olarak duyurdu.
Avrupa borsaları geçen hafta satıcılı bir seyir izledi. Orta Doğu gündemi ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmeler bölge piyasalarında etkili oldu. Petrol fiyatlarındaki gerilemeyle enerji maliyetlerinin azalabileceği beklentileri arttı. Bölgede ekonomik aktivitede yavaşlama sinyalleriyle kuvvetlenen resesyon endişeleri de piyasaların şekillenmesine etki etti. Almanya’da imalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), haziranda 0,8 puan azalarak 48 puana düştü. Bu veri, Aralık 2024’ten bu yana en düşük seviyeye gerileyerek Alman ekonomisindeki daralmanın sürdüğüne işaret etti. Euro Bölgesi’nin haziran ayına ilişkin PMI verileri de benzer bir tablo sundu. Bölgede mayıs ayında 51,6 olan imalat sanayi PMI, haziranda 51,3 seviyesine indi ve son 4 ayın en düşük seviyesine geriledi. Bileşik PMI ise haziranda 49,5’e çıkarak son 3 ayın en yüksek seviyesini gördü.
Jeopolitik tarafta NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İran’ın nükleer silah edinmesinin tüm dünya için tehdit oluşturacağını belirtti. Fransa ve İtalya, savunma ve enerji başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini güçlendirme kararı aldı. Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,42 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,43, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 3 ve Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,19 düştü.
Asya tarafında da yapay zeka ve teknoloji alanındaki gelişmeler ile Orta Doğu’ya ilişkin haber akışı sert hareketlere neden oldu. Güney Kore’de Kospi endeksinde yüzde 7 düzeylerinde düşüş ve yükselişler yaşandı. Japonya’da Tokyo enflasyonu yüzde 1,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Bu veri, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkı duruşunu sürdüreceği öngörülerini perçinledi. Dolar/yen paritesi 161,95’e çıkarak son 40 yılın en yüksek seviyesini görmesinin ardından ülke ekonomi yönetiminin kura müdahale edebileceği beklentileriyle yükseliş yavaşladı. BoJ’un son para politikası toplantısı tutanakları, üyelerin bir kısmının daha fazla faiz artırımı yapılması yönünde görüş bildirdiğini ortaya koydu. Haftalık bazda, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,55, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 7,08, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 5,24 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,65 düştü.
Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,13 düşüşle 14.274,02 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) 25. Yıllık Konferansı’nda “Bölünmüş Bir Küresel Ekonomide Para Politikası” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Karahan, sunumunda, bölünmüş bir küresel ekonomide iletişimin neden daha önemli hale geldiğini ele alırken, merkez bankası iletişimi ile metin, video ve yüz yüze iletişim gibi formatların beklentiler üzerindeki etkisini değerlendirdi. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 46,6210’dan tamamladı.
