TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İsveç’te yaptığı konuşmada, Türkiye’nin Avrupa’daki yerinin kabul edilmemesinin vizyon eksikliği olduğunu belirtti. Küresel sistemdeki dönüşümlere ve NATO’nun rolüne değindi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İsveç’in başkenti Stockholm’de İsveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün ev sahipliği yaptığı yuvarlak masa toplantısında akademisyenler, düşünce kuruluşu temsilcileri ve diplomatlarla bir araya geldi. Kurtulmuş, burada yaptığı konuşmada, değişen dünyada Türkiye’nin konumu, Avrupa’nın geleceği, NATO’nun yönelimi ve uluslararası sistemin yeniden yapılanması gibi konulara değindi.
İsveç ile Türkiye arasındaki tarihsel bağlara vurgu yapan Kurtulmuş, İsveç’in NATO’ya katılımıyla ilişkilerin daha stratejik bir boyut kazandığını belirtti. Günümüz dünyasının, yalnızca geçici türbülanslar veya yerel krizlerden ibaret olmadığını ifade eden Kurtulmuş, çatışmaların ve savaşların arttığı bir dönemde milletlerin egemenlik haklarının ihlal edildiğini ve Gazze’deki duruma dikkat çekti.
Kurtulmuş, tek kutuplu veya iki kutuplu dünya düzeninin sona erdiğini, çok merkezli bir dünyanın hakim olduğunu ve bu yeni dönemin kurallarının henüz belirsizliğini koruduğunu söyledi. Rusya-Ukrayna savaşı, İran’a yönelik gerilimler ve Orta Doğu’daki çatışmaların bu belirsizliğin somut örnekleri olduğunu aktardı. Güvenilir bir bölgesel güvenlik mimarisinin eksikliğinin, Körfez ve Orta Doğu’da istikrarı tehdit ettiğini vurguladı.
Kurallara dayalı uluslararası düzenin aşınmaya uğradığını belirten Kurtulmuş, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin veto yetkisi nedeniyle etkisiz kaldığını ifade etti. Gazze’deki olayları, Batı Şeria’daki durumu ve Filistin halkına uygulanan politikaları, bu çözülüşün açık yansımaları olarak değerlendirdi. İnsani yardımın engellenmesi ve işgallerin ‘oldu bitti’ olarak görülmesi gibi durumların, insanlığın vicdanında yeni bir aşınmaya neden olduğunu dile getirdi.
Küresel krizlerin iç içe geçtiği bu dönemde, kolektif hareket etme kapasitesinin zayıfladığını belirten Kurtulmuş, işbirliği yerine parçalanma ve güven eksikliğinin görüldüğünü söyledi. Yeni ve adil bir küresel sistemin birlikte inşa edilmesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘Dünya beşten büyüktür’ sözünün bu değişimin gerekliliğini yansıttığını belirtti. Diyalog, müzakere ve barış için arabuluculuk anlayışına yenilenmiş bir bağlılığın önemine işaret etti.
Avrupa ülkeleri olarak ortak meselelerde işbirliği ve dayanışmanın artırılması gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, Avrupa kıtasının güvenliği ve savunmasının önemli bir başlık olduğunu söyledi. Türkiye’de düzenlenecek NATO Parlamenter Zirvesi ve NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin, İttifak’ın siyasi birliğini ve stratejik hedeflerini teyit etmek için tarihi fırsatlar olacağını belirtti. NATO’nun, güçlü askeri caydırıcılık kabiliyetlerinin yanı sıra barışın tesisini amaçlayan siyasi bir vizyon geliştirmesi gerektiğini savundu.
Türkiye’nin Avrupa güvenliği ve savunmasına aktif katkı sağlamaya hazır olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, diyalog, tamamlayıcılık, kapsayıcılık ve dayanışma ilkelerine riayet edilmesi gerektiğini söyledi. Avrupa’da istikrar ve güvenliğin sağlanmasının tüm Avrupalıların ortak hedefi ve sorumluluğu olduğunu belirtti. Tarih, coğrafya ve jeopolitik açıdan Türkiye’nin Avrupa’da yer aldığını ve bu gerçeği kabul etmemenin vizyon eksikliği anlamına geldiğini ifade etti. Türkiye’nin Asya, Orta Doğu ve Afrika ile olan güçlü bağlarını, Avrupa’da ve ötesinde barışı desteklemek için kullanmak istediklerini sözlerine ekledi.
