TÜİK verilerine göre Türkiye’de en çok taze meyve sebze ve ekmek israf ediliyor. İsrafın ana nedeni ürünlerin bozulması olarak öne çıkıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son veriler, hane halklarının en çok hangi gıda ürünlerini israf ettiğini ortaya koydu. Geçtiğimiz yıl en fazla israf edilen gıda grubu, yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze olarak belirlendi. Bu ürünü yüzde 32,5 ile ekmek takip etti.
Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1 oranında israf edilirken, kuru bakliyat grubunun israf oranı yüzde 5,9 olarak kayıtlara geçti. Makarna ve et ürünlerinde ise israf oranları yüzde 2,7’ye kadar gerileyerek diğer gruplara kıyasla daha düşük seviyelerde kaldı.
Gıda ürünlerinin çöpe atılmasının ana nedeni olarak yüzde 74,4 ile ürünlerin bozulması gösterildi. Tüketicilerin yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle, yüzde 6,3’ü ise fazla satın alma veya pişirme sonucu gıdaları israf ettiğini belirtti. Hane halkının büyük çoğunluğu, yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade ederken, bu oranı nadiren çöpe atanlar yüzde 12,7, sıklıkla çöpe atanlar ise sadece yüzde 0,3 olarak açıklandı.
Alışveriş planlamasında liste yapma alışkanlığı, 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ü tarafından uygulandı. Ürün fiyatlarını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 olarak tespit edildi. En düşük gelir grubundaki hanelerin alışveriş listesi yapma oranı yüzde 57,3 ile en yüksek gelir grubundan (yüzde 49,9) daha yüksek çıktı.
Tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi, israfı önleme yöntemleri arasında öne çıktı. 2025 yılında bu oran yüzde 28,7’ye yükseldi. En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak belirlendi. Tüketicilerin yüzde 83,6’sı ise gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını beyan etti.
