Türkiye’nin yaşlı nüfusu 9,6 milyonu aştı. Artan demografik baskıya karşı, uzun dönemli bakım sigortası 2027-2029 OVP’sine dahil edildi.
Devlet, Türkiye’nin yaşlı nüfusunun 2025 yılı verilerine göre 9,6 milyona ulaşması ve doğurganlık oranlarındaki düşüşü dikkate alarak yeni bir adım attı. Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla “uzun dönemli bakım sigortası” uygulamasını 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Programı’na (OVP) dahil etti. Bu karar, ilgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla hayata geçirilecek altyapı çalışmalarının başlangıcını işaret ediyor. Uygulama, yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini tek başına gerçekleştiremeyen kişilere yönelik bakım desteğini artırmayı hedefliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus son beş yılda yüzde 20,5 artış gösterdi. Bu artışla yaşlı nüfus, toplam nüfusun yüzde 11,1’ini oluşturarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. 2020 yılında bu oran yüzde 9,5 seviyesinde, yaşlı nüfus ise 7 milyon 953 bin 555 kişiydi. Geçen yıl sonu itibarıyla yaşlı nüfusun büyük çoğunluğu 65-74 yaş grubunda yer alırken, 85 yaş ve üzeri bireyler yüzde 7,8’lik kesimi oluşturdu.
Uzun dönemli bakım sigortası için ilgili bakanlıklar uygulamaya dönük altyapı oluşturacak. Bu sigorta, yaşlılık veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini tek başına yapamayanlara evde veya kurumlarda bakım desteği sağlayacak. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri süreklilik arz eden yapılar haline getirilecek. Uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleşik bir sistem hedefleniyor.
Bu sayede, artan yaşlı bağımlılık oranı ve aileler üzerindeki bakım yükü hafifletilmiş olacak. Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine yönelik politikaların merkezinde yer alıyor. Program döneminde sağlık hizmetlerine erişim kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirlik sağlanması amaçlanıyor. Risk analizi ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek.
Veri analiziyle geri ödeme kriterleri incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaşacak. Hızlı artış gösteren gruplardaki harcamaların etkinleştirilmesi hedefleniyor. Yeni yılın ilk çeyreğinde bu konuda somut çıktılar üretilmesi öngörüldü. Ayrıca, Sağlık Market uygulaması daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak şekilde genişletilerek tedarik zinciri güçlendirilecek.
Üniversite hastanelerinin yönetim modeli, eğitim, araştırma ve hizmet fonksiyonları açısından etkin ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak. Bu adımların sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
Yeni OVP kapsamında, kişilerin istihdamda daha uzun süre kalmasını teşvik eden düzenlemeler hayata geçirilecek. Bu düzenlemeler, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen bir yaklaşımla hazırlanıyor. Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi de hedefler arasında bulunuyor. Kapsamda yer almayan grupların sisteme girişleri için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilecek.
İlgili mevzuat, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve yeni nesil esnek çalışma biçimlerine daha uyumlu hale getirilecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek. Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak. Uzun dönemli mali sürdürülebilirliğe ilişkin göstergeler düzenli olarak izlenecek.
