MASAK, kiralık banka hesaplarının suç faaliyetlerinde kullanımını önlemek için yeni bir rehber hazırladı. Rehber, finansal kuruluşlara yönelik yükümlülükleri ve alınacak tedbirleri detaylandırıyor.
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, kiralık banka hesaplarının suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemek, riskleri erken tespit etmek ve şüpheli işlem bildirimlerini iyileştirmek amacıyla ‘Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi’ni yayımladı. Rehbere göre, bir kişinin banka veya ödeme hesaplarını başkalarına kullandırması, bu kişileri suç gelirinin aktarıldığı bir zincirin parçası haline getirebiliyor.
Kiralık hesaplar, banka, ödeme, elektronik para ve ticari hesapları kapsıyor. Ayrıca POS, sanal POS, kripto varlık hesapları ve duruma göre diğer finansal araçlar da bu kapsamda değerlendiriliyor. Bu hesaplar, dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar gibi suçların finansmanında kullanılabiliyor. Hesap kullandırmak, sadece IBAN paylaşmakla sınırlı kalmayıp, mobil bankacılık şifreleri, kart bilgileri ve doğrulama kodlarının devredilmesini de içeriyor.
Gerçek kişilere ait hesaplar, kiralık yapılar içinde en sık rastlanan araçlardan biri olarak öne çıkıyor. Hesaplar, açık kiralama tekliflerinin yanı sıra ücret veya komisyon vaadiyle ya da sosyal çevre üzerinden yapılan basit ricalarla da temin edilebiliyor. Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan “Hesabına para gelsin, sen bana gönder” veya “Kartını kullanacağım” gibi talepler, kişilerin hesaplarını üçüncü şahıslara kullandırmasına neden olabiliyor.
MASAK’ın rehberi, finansal kuruluşlara yönelik yükümlülükleri de detaylandırıyor. Bu kuruluşlar, işlemin amacı hakkında bilgi edinme, müşteri faaliyetlerini izleme, uygun tedbirleri alma, işlem limitleri belirleme ve gerektiğinde iş ilişkisini sonlandırma gibi zorunluluklarla karşı karşıya kalıyor. Bir hesabın kiralık hesap niteliği taşıdığına dair emareler görüldüğünde, finansal kuruluşların şüphenin nedenini araştırması, müşterinin gelir düzeyi ve işlem hacmini karşılaştırması gerekiyor.
Kiralık hesap kullanımının tespiti durumunda, özellikle uzaktan erişimi sağlayan mobil ve internet bankacılığı kanallarının kapatılması veya sınırlandırılması gibi önlemler alınıyor. Banka kartı, POS hizmetlerinin durdurulması, işlem limitlerinin düşürülmesi ve müşteriyle bağlantılı hesapların daha sık izlenmesi de alınabilecek tedbirler arasında yer alıyor. Riskin devam etmesi veya müşterinin açıklamalarının yetersiz kalması halinde, işlemlerin gerçekleştirilmemesi ve iş ilişkisinin sona erdirilmesi de gündeme gelebiliyor.
Yükümlülüklere uyulmaması, somut olayın niteliğine göre adli süreçleri de başlatabiliyor. Suç gelirlerinin bulunduğu bilinen kiralık hesap ağlarına rağmen işlemlerin bilerek sürdürülmesi halinde cezai sorumluluk doğabiliyor. Ancak yalnızca idari yükümlülüklere aykırılık veya objektif risk göstergelerinin varlığı tek başına cezai sorumluluk yaratmıyor.
