ABD ve İran arasında varılan mutabakat zaptı küresel piyasalarda dalgalanmaya neden olurken, gözler Fed toplantısı ve G7 Zirvesi’ne çevrildi. Faiz kararları ve ekonomik veriler de piyasaları etkiliyor.
Orta Doğu’daki gelişmeler küresel piyasalarda fiyatlamaların üzerinde etkili olmaya devam ediyor. ABD’li üst düzey bir yetkili, İran ile mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, İran adına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıkladı.
Bu mutabakatın, müzakerelerin ve ilişkilerin gelecekteki çerçevesini sunduğunu belirten yetkili, İran’ın nükleer programları, nükleer silah üretmediğinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamaması konularında işbirliğine ne kadar istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklarını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin ‘Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını’ belirtti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Washington ve Tahran arasındaki mutabakatın ‘Yalnızca geniş bir çerçeve sağladığını ve önemli ayrıntıların sonraki müzakerelerde belirleneceğini’ söyledi.
ABD ve İran arasında anlaşma sağlanması ve mutabakat zaptının imzalanmasıyla küresel piyasalarda dün ralli havası görülürken, anlaşmanın detaylarının net olmaması nedeniyle yeni günde yatırımcıların temkinli davrandığı gözlemlendi. Hürmüz Boğazı’ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.
Anlaşma, piyasalarda ilk etapta rahatlama yaratsa da bu durumun ABD ile İsrail’i karşı karşıya getirebileceğine yönelik haber akışı, sürecin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor. Analistler, iki tarafın anlaşmaya varmasının piyasalardaki önemli bir oynaklık kaynağını ortadan kaldırabilecek diplomatik bir atılım olduğunu, ancak anlaşmanın kalıcılığına ilişkin endişelerin sürdüğünü belirtti.
Piyasaların odağını yarınki Fed toplantısına çevirmesi de risk iştahının azalmasına neden oldu. Dış politika gündeminde ise Fransa’da düzenlenecek G7 Zirvesi yatırımcıların odağında bulunuyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın üzerinden üç aydan fazla zaman geçmesine rağmen küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğunu belirterek, emtia fiyatları, enflasyon ve finansal koşulların etkilendiğini ancak henüz küresel bir yavaşlamaya işaret etmediğini bildirdi.
ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, haziranda 5,7 değerine inerek beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede sanayi üretimi de mayısta aylık bazda yüzde 0,1 ile beklentilerin altında arttı.
Söz konusu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,48, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,80 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu yüzde 0,3 artışla 4.322 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 azalışla 82,4 seviyesinde bulunuyor.
New York borsası, ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle pozitif seyretti. ABD’li iş insanı Elon Musk’ın şirketi SpaceX, ilk halka arz sürecinin tamamlandığını ve yaklaşık 85,7 milyar dolar brüt gelir elde edildiğini duyurdu. SpaceX hisseleri, şirketin 2 trilyon doların üzerinde değerlemeyle gerçekleştirdiği halka arzın ardından yüzde 19,6 yükseldi.
Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken enerji maliyetlerindeki düşüşten fayda sağlayan hava yolu şirketlerinin hisselerini destekledi. Exxon Mobil hisseleri yüzde 4,14, Chevron hisseleri yüzde 3,64 düştü. United Airlines hisseleri yüzde 3,85, American Airlines hisseleri yüzde 3,2, Delta Air Lines hisseleri yüzde 1,22 değer kazandı.
Fox hisseleri, şirketin Roku’yu 22 milyar dolarlık anlaşmayla satın alacağını duyurmasının ardından yüzde 15,2 geriledi. Dow Jones endeksi yüzde 0,92, S&P 500 endeksi yüzde 1,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,07 değer kazandı.
Avrupa borsaları, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın etkisiyle haftanın ilk işlem gününü İngiltere hariç yükselişle tamamladı. İngiltere borsasındaki gerilemede enerji şirketlerinin hisselerindeki düşüşler etkili oldu. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına da sirayet etmeye başladığını belirterek, enflasyonun ikinci tur etkilerine karşı tedbir mesajı verdi.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu’daki gerilimin azalması durumunda dahi Avrupa Merkez Bankasının (ECB) enflasyon riskine karşı ihtiyatlı duruşunu sürdüreceğini bildirdi. Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,1, geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 0,3 arttı.
Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,05, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,66 değer kazanırken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,39 değer kaybetti.
Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 1’e çıkardı. Banka, politika faizini 1995’ten bu yana ilk defa yüzde 1’e yükseltmiş oldu. Enflasyonist baskılar ve yendeki zayıflama faiz artırımına neden olan önemli sebepler arasında yer aldı.
Çin’de mayıs ayına ilişkin perakende satışlar, bir önceki yıla göre yüzde 0,6 azaldı. Ülkede mayıs ayına ilişkin kentsel sabit varlık yatırımları yüzde 4,1 azalış kaydetti. Sanayi üretimi ise yüzde 4,5 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 değer kazanarak 14.446,42 puandan tamamladı. Dolar/TL 46,3030’dan işlem görüyor. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 218,98 baz puana gerileyerek 19 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesini gördü.
