Uzun vadeli tahvil faizleri ve petrol fiyatları küresel piyasalarda satış baskısını artırırken, ABD-İran gerilimi ve teknoloji hisselerindeki düşüşler endişeleri yükseltti.
Küresel piyasalar, uzun vadeli tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve Brent petrol fiyatlarının 91 doların üzerine çıkmasıyla birlikte yoğun satış baskısı altına girdi. ABD-İran arasındaki jeopolitik gerilimler ve faiz oranlarına duyarlı teknoloji hisselerindeki düşüşler, dünya genelindeki borsaları olumsuz etkiledi.
İran ile ABD arasındaki ateşkes süresinin sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin artan güvenlik riskleri, petrol fiyatlarını yeniden yükseltti. Brent petrolün 91 doların üzerinde seyretmesi, küresel enflasyon ve para politikası görünümü açısından piyasaların odağında kalmaya devam etti.
Son dönemde açıklanan zayıf ABD büyüme ve istihdam göstergeleri, Fed’in faiz artırım beklentilerini azaltsa da, uzun vadeli ABD tahvil faizleri yüksek seviyelerini korudu. Bu durum, riskli varlıklar üzerinde önemli bir baskı unsuru olarak öne çıktı. Yüksek enerji fiyatları ve uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin birleşimi, küresel piyasalardaki risk algısını artırdı.
Enflasyonist endişeler ve ülkelerin artan kamu borçlarına ilişkin kaygılar, tahvil getirilerini yukarı taşıdı ve borsalar üzerinde baskı oluşturdu. Jeopolitik çalkantıların ekonomileri arz şoklarına karşı daha savunmasız hale getireceği endişeleri, yatırımcıların hükümet harcamalarını dizginleyememesi konusundaki kaygılarını da artırdı.
New York borsası, teknoloji şirketlerinde görülen satış baskısının etkisiyle negatif bir seyir izledi. Nvidia hisseleri yüzde 2,3, Micron Technology hisseleri yüzde 7 ve Broadcom hisseleri yüzde 3,2 değer kaybetti. Philadelphia Yarı İletken Endeksi ise yüzde 5 geriledi.
“Çocukların ruh sağlığına zarar verdiği” iddiasıyla Meta’ya karşı California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde açılan dava, şirketin hisselerinin yüzde 4,5 değer kaybetmesine neden oldu. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,22, S&P 500 endeksi yüzde 0,69 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,33 değer kaybetti.
ABD’de ithalat fiyat endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 0,4, ihracat fiyat endeksi yüzde 1,3 azaldı. Ülkede sanayi üretimi de temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 ile piyasa beklentilerinin altında arttı. Dün yüzde 4,75 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,69’da denge buldu.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından Hürmüz Boğazı’nın “ABD toprağı” olarak gösterildiği bir harita paylaştı. Trump, daha önce ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda tam bir abluka uyguladığını savunmuştu. Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı da İran’la tüm ticari faaliyetlerin durdurulduğunu duyurdu.
Öte yandan, yatırımcılar FOMC’nin bugünkü toplantı tutanaklarından bankanın bundan sonra uygulayacağı politikalara ilişkin ipuçları arayacak. ABD ve Japonya’nın yene yönelik müdahalesi de dolar endeksindeki düşüşte etkili oldu.
Jeopolitik tansiyonun yeniden artması ve petrol fiyatlarındaki yükselişler, Avrupa borsalarında İngiltere hariç negatif bir seyir izlenmesine neden oldu. Özellikle teknoloji hisselerindeki satış baskısı öne çıktı. Avro Bölgesi’nde yılın geri kalanında enflasyonun yüzde 2’lik hedefin üzerinde kalabileceği tahmin edildi.
Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27 ile 2011’den bu yana en yüksek seviyeye, Fransa’nın 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,91 ile 2008’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Almanya, artan kamu borcu ve kalıcı enflasyon endişeleri nedeniyle uzun vadeli tahvil ihracında son 15 yılın en yüksek borçlanma maliyetiyle karşı karşıya kalabileceği öngörüldü.
New York borsasında teknoloji şirketlerinin hisselerindeki sert düşüş Asya borsalarına da taşındı. Sert düşüşler sonrasında Güney Kore borsasında işlemlere kısa bir süre ara verildi. SK Hynix hisseleri yüzde 9,2, Samsung Electronics hisseleri yüzde 7,8 değer kaybetti.
Tahvil getirilerindeki yükselişin etkileri Asya borsalarındaki satış baskısında etkili olmaya devam etti. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 2,95 ile 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 değer kaybetti.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,03 azalışla 14.127,98 puandan tamamladı. Dolar/TL ise günü önceki kapanışın hemen altında 47,9074’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 üzerinde 47,9350’den işlem gördü.
Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde enflasyon ve ABD’de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.
