TBMM Genel Kurulu, vergi alacaklarında tecil, yurt dışı kazançlara istisna ve yatırım teşvikleri sunan kapsamlı kanun teklifini kabul etti.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, vergi alacaklarının tecilinden yurt dışı kazanç istisnalarına, teknogirişim ve nitelikli hizmet merkezlerine yönelik teşviklerden varlık barışına kadar geniş kapsamlı düzenlemeler içeren kanun teklifini kabul etti. Bu yeni yasa, ülkeye yabancı kaynak girişini teşvik etmeyi, ekonomik büyümeyi desteklemeyi ve vergiye gönüllü uyumu artırmayı hedefliyor.
Kanunla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da önemli değişiklikler yapıldı. Amme borcunun ödenmesi veya haczin borçluyu zor duruma düşürmesi halinde, teminat şartıyla alacak 72 ayı geçmemek üzere faizle tecil edilebilecek.
Tecil edilen borç toplamı 1 milyon lirayı aşmadığında teminat aranmayacak. Bu tutarın üzerindeki alacaklarda ise aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi yeterli olacak. Cumhurbaşkanı, bu limitleri 10 katına kadar artırma veya yarısına kadar indirme yetkisini kullanabilecek.
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na eklenen hükümle, Türkiye dışında elde edilen kazançları gelir vergisinden istisna olan kişilerin veraset yoluyla edindikleri mallardan alınacak vergi oranı yüzde 1 olarak belirlendi. Bu düzenleme, ülkeye yabancı kaynak girişini teşvik etmeyi amaçlıyor.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle teknogirişim şirketlerinde çalışan personele verilen pay senetlerine yönelik gelir vergisi istisnası düzenlendi. İstisnaya konu edilebilecek üst sınır, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak belirlendi. Ayrıca, pay senetlerinin elde tutulma sürelerine göre istisna edilen verginin geri alınması koşulları da netleştirildi.
Gelir Vergisi Kanunu’na “Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası” başlıklı yeni bir madde eklendi. Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmaması şartıyla yurt dışında elde ettiği kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna olacak. Bu hüküm, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yürürlüğe girdi.
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda tanımlanan nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını (belirli bölgelerde 5 katını) aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna tutulacak. Cumhurbaşkanı, bu katları bir kata kadar indirme veya iki katına kadar artırma yetkisine sahip olacak.
Kanun, “Nitelikli hizmet merkezi” tanımını da yaptı. Bu merkezler, en az üç farklı ülkede aktif olan ilişkili şirketlere yönelik hizmet sunmak üzere kurulan sermaye şirketlerini ifade ediyor. Yıllık hasılatlarının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde etmeleri gerekecek.
Bu merkezler; finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, bütçeleme, uluslararası muhasebe, denetim, dijital dönüşüm, hukuk danışmanlığı, insan kaynakları gibi çeşitli hizmetleri sunabilecek. Ayrıca satış, teknik destek ve araştırma geliştirme gibi faaliyetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetleri de bu kapsamda yer alıyor.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, transit ticaret kazançlarına yüzde 95 oranında indirim uygulanacak. Yurt dışından satın alınıp Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılan mallardan veya yurt dışındaki mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançlar bu kapsamda yer alıyor. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100’e kadar çıkabilecek.
Bu indirimden yararlanmak için kazancın beyanname verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi ve aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ile alıcısının Türkiye’de olmaması şartı getirildi. Cumhurbaşkanı, söz konusu oranları sıfıra kadar indirme veya yüzde 100’e kadar artırma yetkisine sahip olacak.
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların, münhasıran bu faaliyetlerinden yurt dışından elde ettikleri kazançlar için de yüzde 95 oranında indirim uygulanacak. Belirli bölgelerdeki ve İstanbul Finans Merkezi’ndeki merkezler için bu oran yüzde 100’e kadar yükselebilecek. Bu indirim, kazancın Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla 20 hesap dönemi boyunca geçerli olacak. Cumhurbaşkanı, oranları yüzde 50’ye kadar indirme veya yüzde 100’e kadar artırma yetkisine sahip olacak.
Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların bu kazançlarına yüzde 12,5 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Bu hükümden yararlanan kazançlar için ayrıca ihracat kazançlarına uygulanan 5 puanlık indirim uygulanmayacak. Yeni düzenleme, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlar için geçerli olacak.
Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki “Yurt içi asgari kurumlar vergisi” hükmünde yapılan değişiklikle, transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler, asgari kurumlar vergisi hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülebilecek. Bu düzenleme, 1 Temmuz 2026’dan itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere yürürlüğe girecek.
Kanunla, vergiye gönüllü uyumu artırma hedefiyle yurt dışında bulunan para, döviz, altın, hisse senedi ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye’ye getirilerek milli ekonomiye kazandırılması teşvik ediliyor. Gerçek ve tüzel kişiler, bu varlıklarını 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirebilecek. Bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumlardaki hesaplara transfer edilmesi veya fiziki olarak getirilmesi gerekecek.
Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklar da 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilerek yasal kayıtlara dahil edilebilecek. Bu varlıklar, bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecek veya sermaye artırımı dışında kullanılamayacak.
Bildirilen varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında peşin vergi tahsil edilecek. Ancak, varlıkların vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde veya girişim sermayesi fonlarında en az 5 yıl tutulması taahhüt edilmesi halinde vergi oranı yüzde 0’a kadar düşebilecek. Taahhüt sürelerine göre oranlar yüzde 1 ile yüzde 4 arasında değişecek. 1 Ocak 2027’den sonra yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım uygulanacak.
Bu kapsamda bildirilen varlıklara ilişkin hiçbir şekilde vergi incelemesi veya tarhiyatı yapılmayacak. Ancak, varlıkların süresi içinde Türkiye’ye getirilmemesi, hesaplara yatırılmaması veya taahhütlere uyulmaması gibi durumlarda bu avantajlardan yararlanılamayacak. Cumhurbaşkanı, bildirim süresini 31 Temmuz 2027 tarihinden itibaren her defasında altı ayı geçmeyen sürelerle bir yıla kadar uzatma yetkisine sahip olacak.
Kanun, Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da da değişiklikler yaptı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından “Teknogirişim” rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayalı şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanmayacak.
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri kapsamında kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanmış girişimciler tarafından kurulan ve işletilen dijital şirketler, kuruluş tarihinden itibaren üç yıla kadar Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ücret ve aidat ödemelerinden muaf tutulacak.
İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, finansal kurumlara sağlanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca, bu kuruluşların kazançları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi süresi 2047 yılına kadar uzatıldı. Kuruluş ve izinler için finansal faaliyet harçları muafiyeti de 5 yıldan 20 yıla çıkarıldı.
