Ticaret Bakanlığı’nın Emlak Bilgi Sistemi (EİDS) ile satılık konut ilanlarında %26’lık bir düşüş yaşandı. Uygulama, sektörde şeffaflığı artırmayı hedefliyor.
Ticaret Bakanlığı’nın emlak sektöründeki tüketici mağduriyetini ve kayıt dışılığı önlemek amacıyla hayata geçirdiği Emlak Bilgi Sistemi (EİDS), 1 Ocak 2025’ten itibaren kiralık taşınmaz ilanları için zorunlu hale getirildi. Sistemin ikinci aşaması 15 Şubat’ta devreye girerek satılık taşınmaz ilanları için de doğrulama şartı getirildi.
EİDS ile taşınmaz sahipleri, kendileri veya birinci derece yakınları aracılığıyla mülklerini ilana koyabiliyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden emlak işletmelerine yetki vererek satış ilanı yayınlamalarını sağlayabiliyor. Doğrulama yapılan ilanlarda EİDS logosu veya ibaresi yer alıyor. Taşınmaz sahibi tarafından verilen yetki en fazla 3 ay sürebiliyor ve bu süre uzatılabiliyor.
Yetkisiz ilanlar, sahte hesaplarla fiyat manipülasyonları ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerini engellemeyi hedefleyen EİDS, ilan piyasasında belirgin bir etki yarattı. Yapay zeka destekli gayrimenkul analiz şirketi Endeksa’nın verilerine göre, 15 Şubat-9 Haziran tarihleri arasında Türkiye genelindeki satılık konut ilanı sayısı 1 milyon 618 bin 875’ten 1 milyon 203 bin 257’ye düştü. Bu düşüş 415 bin 618 ilan olarak gerçekleşirken, oran yüzde 26’ya ulaştı. Son bir yıllık verilerde de satılık taşınmaz ilan sayısındaki azalma yüzde 25,4 olarak kaydedildi.
Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, EİDS sayesinde yetkisiz ve gerçeği yansıtmayan ilanların önemli ölçüde temizlendiğini belirtti. Öğüt, uygulamanın ilan stokunu daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuşturduğunu, bunun da tüketicilerin daha güvenilir ilanlara ulaşmasını sağladığını ifade etti. Haziran başından itibaren ilan sayılarında kısmi bir artış gözlemlendiğini ancak bunun yaz dönemiyle ilgili mevsimsel hareketlilikten kaynaklandığını ekledi.
Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da satılık taşınmaz ilanlarındaki düşüşün temel nedeninin EİDS olduğunu vurguladı. Tapuda konutun gerçek değerinin gösterilmesine yönelik düzenlemelerin de bu düşüşte rol oynadığını belirtti. Büyükduman, satıcıların vergi ödememek amacıyla tapuda düşük bedel gösterme eğiliminde olduğunu, bu durumun sosyal medyadan fiyat belirtmeden ilan verme veya muhtemel alıcılara doğrudan ulaşma gibi yöntemlere dönüşe neden olabileceğini söyledi. Her satış için değerleme raporu alınmasının bu sorunu çözebileceğini ekledi.
